Nói về rủi ro của AI, Giáo sư Yoshua Bengio cho biết, với các thước đo mới, dù máy tính chưa vượt qua con người, xu hướng đang dần nghiêng về một hướng đáng lo ngại.
Ngày 5/12/2024, FPT đã tổ chức Hội thảo công nghệ cấp cao “AI an toàn – Định hình đổi mới có trách nhiệm” (AI Safety – Shaping Responsible Innovation) với sự tham gia của Giáo sư Yoshua Bengio, nhà sáng lập Viện nghiên cứu AI Mila – người được mệnh danh là “Bố già” AI của thế giới.
Trong khuôn khổ của sự kiện, Giáo sư Yoshua Bengio đã có bài chia sẻ về chủ đề “An toàn AI” và tham gia “đối thoại” với ông Trương Gia Bình, Chủ tịch HĐQT FPT về “AI có trách nhiệm và tầm quan trọng của AI trong giáo dục” cũng như cùng chứng kiến lễ ra mắt Ủy ban Đạo đức AI trực thuộc Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA).
Chia sẻ tại sự kiện, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch HĐQT FPT cho rằng những người tham dự sự kiện này thực sự là những người may mắn khi có được cơ hội gặp gỡ và học hỏi trực tiếp từ “ông tổ” – người đặt nền móng cho sự phát triển AI của thế giới – Giáo sư Yoshua Bengio.
Ông Bình chia sẻ: “Cá nhân tôi may mắn khi tôi được học từ những chuyên gia hàng đầu thế giới trong lĩnh vực của mình. Toạ độ bay của các bạn rất phụ thuộc về thầy của các bạn là ai.”
Rủi ro của AI
Nói về rủi ro của AI, Giáo sư Yoshua Bengio cho biết, với các thước đo mới, dù máy tính chưa vượt qua con người, xu hướng đang dần nghiêng về một hướng đáng lo ngại.
Giáo sư Yoshua Bengio cho rằng, “AI đang phát triển vượt bậc: hiệu quả sử dụng dữ liệu tăng 30%, hiệu suất thuật toán tăng gấp ba lần, đầu tư vào lĩnh vực này trung bình đạt 100 tỷ USD/năm, và các đánh giá chuẩn mực cho thấy năng lực AI đã vượt qua khả năng của con người, đặc biệt là trong việc làm chủ ngôn ngữ và xử lý dữ liệu. Tuy nhiên, sự tiến bộ nhanh chóng này đặt ra câu hỏi đáng lo ngại về khả năng kiểm soát những hệ thống AI thông minh hơn con người. Trong bối cảnh đó, một câu hỏi đạo đức lớn được đặt ra: Ai sẽ quyết định mục tiêu của AI? Sự cấp bách của việc hiểu rõ và hành động đúng đắn không chỉ là trách nhiệm, mà còn là yếu tố sống còn đối với tương lai nhân loại”.
Giáo sư Yoshua Bengio cho biết, có một mối nguy hiểm thực sự rằng người kiểm soát hệ thống này có thể lạm dụng nó.
Một trong những nguyên tắc quan trọng được Giáo sư Yoshua Bengio đưa ra là AI cần được xây dựng như công cụ phục vụ con người, không phải như những “tác nhân” có khả năng tự đặt ra mục tiêu và hành động để đạt được mục tiêu đó, vì các mục tiêu của AI có thể mâu thuẫn hoặc vượt ngoài ý định ban đầu của con người.
Do đó, theo Giáo sư Yoshua Bengio nên tránh thiết kế “bản năng sinh tồn” cho các hệ thống AI. Điều đó có nghĩa là không nên thiết kế các hệ thống AI giống con người, có cảm xúc, ngoại hình và thậm chí cả ý thức, quyền tự quyết, tự chủ vì trí thông minh của chúng có thể nhanh chóng vượt qua con người và có thể trở thành những AI lừa đảo, thúc đẩy những lợi ích, mục tiêu không hoàn toàn vì hạnh phúc của nhân loại.
Trong tọa đàm, ông Trương Gia Bình cũng khẳng định có rất nhiều mối quan ngại nghiêm trọng về an toàn và đạo đức trong AI nhưng chưa tìm ra câu trả lời.
Ai là người tạo ra AI? Đây là câu hỏi quan trọng. Họ cần phải có trách nhiệm và cam kết tuân thủ các quy định, không chỉ là những quy định đã được thiết lập ở đây mà còn phải cam kết từ trái tim.
“Chúng ta phải nghĩ rằng AI là một siêu năng lực, và nó nên được sử dụng để mang lại sự cân bằng, giúp con người tìm thấy sự cân bằng trong cuộc sống.” – Ông Trương Gia Bình nói.
Về khả năng AI cướp việc của con người, theo Giáo sư Yoshua Bengio, làn sóng sa thải trong ngành công nghệ không hoàn toàn là do hệ quả của sự phát triển AI, mà còn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố điều chỉnh kinh tế.
“AI thể hiện sự tiến bộ xuất sắc trong nhiều lĩnh vực nhưng chưa hoàn toàn thay thế được con người, đặc biệt ở những công đoạn đòi hỏi tư duy chiến lược, nghiên cứu …”, Giáo sư Yoshua Bengio chia sẻ.
Một thống kê năm 2023 về Tương lai của thị trường Lao động của Diễn đàn Kinh tế Thế giới cho biết, đến năm 2025, AI dự kiến sẽ tạo ra 12 triệu việc làm mới trên toàn cầu. Một nghiên cứu khác của McKinsey cũng cho thấy, AI có thể đóng góp vào việc tạo ra từ 20 triệu đến 50 triệu việc làm mới trên thế giới vào năm 2030.
Theo Chủ tịch Tập đoàn FPT, ông Trương Gia Bình, AI cần được coi là một “đồng minh” chứ không phải một mối đe dọa lấy mất việc làm của con người. Việc học hỏi và ứng dụng AI là vô cùng quan trọng để duy trì tính cạnh tranh trên thị trường lao động; bao gồm những hiểu biết cơ bản về AI, học máy, khoa học dữ liệu, cũng như các kỹ năng giải quyết vấn đề và phân tích để làm việc hiệu quả với các hệ thống AI.
